Λάσπη και μαγνητίτης στην αντλία θερμότητας: πώς προστατεύεται το υδραυλικό κύκλωμα

Τεχνικός οδηγός για καθαρό νερό θέρμανσης, σωστή ροή και προστασία εναλλάκτη, κυκλοφορητή και σωληνώσεων

Η εγκατάσταση μιας σύγχρονης αντλίας θερμότητας δεν ολοκληρώνεται με την επιλογή της εξωτερικής μονάδας. Η ποιότητα του νερού, η καθαρότητα του υδραυλικού κυκλώματος, η σωστή παροχή και η προστασία του εναλλάκτη είναι εξίσου σημαντικοί παράγοντες για την απόδοση και τη μακροχρόνια αξιοπιστία του συστήματος.

Σε ένα κλειστό κύκλωμα θέρμανσης μπορεί να εμφανιστούν λάσπη, προϊόντα διάβρωσης και μαγνητίτης. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια κυκλοφορούν μαζί με το νερό και μπορούν να συσσωρευτούν σε κυκλοφορητές, βαλβίδες, σωληνώσεις και εναλλάκτες θερμότητας.

Η σωστή προστασία περιλαμβάνει έλεγχο της υφιστάμενης εγκατάστασης, έκπλυση όπου απαιτείται, κατάλληλο διαχωριστή λάσπης και μαγνητίτη, σωστή ποιότητα νερού πλήρωσης και τακτική συντήρηση.

Με λίγα λόγια: Ο μαγνητίτης και η λάσπη μπορούν να περιορίσουν τη ροή και τη μετάδοση θερμότητας. Ένας κατάλληλος διαχωριστής, τοποθετημένος σωστά στην επιστροφή πριν από την αντλία θερμότητας, βοηθά να συγκρατούνται οι ακαθαρσίες πριν φτάσουν στα ευαίσθητα εξαρτήματα του συστήματος.

Τι είναι η λάσπη στο σύστημα θέρμανσης;

Με τον όρο «λάσπη» περιγράφουμε ένα μείγμα μικροσκοπικών σωματιδίων που μπορεί να βρίσκεται στο νερό ενός κλειστού συστήματος θέρμανσης. Ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση της εγκατάστασης, μπορεί να περιλαμβάνει:

• προϊόντα διάβρωσης από μεταλλικά εξαρτήματα και σωληνώσεις,
• σωματίδια σκουριάς,
• μαγνητίτη,
• υπολείμματα από εργασίες εγκατάστασης,
• σωματίδια στεγανοποιητικών ή άλλων υλικών,
• και ακαθαρσίες που παρέμειναν στο κύκλωμα μετά την κατασκευή ή κάποια επισκευή.

Τα σωματίδια αυτά μπορεί να είναι τόσο μικρά ώστε να μη φαίνονται με γυμνό μάτι. Καθώς το νερό κυκλοφορεί, μεταφέρονται σε ολόκληρη την εγκατάσταση και συγκεντρώνονται στα σημεία όπου υπάρχουν μικρές διατομές, χαμηλότερες ταχύτητες ροής ή ευαίσθητα μηχανικά εξαρτήματα.

Τι είναι ο μαγνητίτης;

Ο μαγνητίτης είναι οξείδιο του σιδήρου με μαγνητικές ιδιότητες. Μπορεί να δημιουργηθεί όταν ο σίδηρος ή ο χάλυβας του συστήματος αντιδράσουν με οξυγόνο που έχει εισέλθει στο νερό θέρμανσης.

Η παρουσία του συνδέεται συχνότερα με:

• παλιές εγκαταστάσεις με χαλύβδινα σώματα και σωληνώσεις,
• συχνές συμπληρώσεις νερού,
• είσοδο οξυγόνου στο κλειστό κύκλωμα,
• σωλήνες ενδοδαπέδιας θέρμανσης χωρίς επαρκή φραγή διάχυσης οξυγόνου,
• λανθασμένη πίεση ή προβλήματα στο δοχείο διαστολής,
• και ελλιπή έκπλυση πριν από την εγκατάσταση νέου εξοπλισμού.

Το μαύρο ή πολύ σκούρο νερό κατά την εκκένωση μιας παλιάς εγκατάστασης αποτελεί συχνή ένδειξη προϊόντων διάβρωσης. Η ακριβής κατάσταση του νερού πρέπει να αξιολογείται από κατάλληλο τεχνικό και, όταν χρειάζεται, να γίνεται έλεγχος με μαγνητική ράβδο.

Γιατί λάσπη και μαγνητίτης είναι σημαντικά σε μια αντλία θερμότητας;

Μια αντλία θερμότητας αέρα-νερού χρειάζεται σταθερή και επαρκή παροχή νερού για να μεταφέρει σωστά τη θερμότητα. Η λειτουργία της βασίζεται στη συνεργασία εναλλάκτη, κυκλοφορητών, αισθητήρων, βαλβίδων και του υπόλοιπου υδραυλικού δικτύου.

Η συσσώρευση ακαθαρσιών μπορεί να επηρεάσει:

• τον εναλλάκτη θερμότητας, περιορίζοντας τη μετάδοση θερμότητας ή τις εσωτερικές διαδρομές,
• τον κυκλοφορητή, προκαλώντας μεγαλύτερη καταπόνηση ή ασταθή λειτουργία,
• τις βαλβίδες, εμποδίζοντας την ελεύθερη κίνησή τους,
• τα φίλτρα και τις μικρές διατομές, μειώνοντας τη διαθέσιμη παροχή,
• τα σώματα και την ενδοδαπέδια θέρμανση, δημιουργώντας ανομοιόμορφη κατανομή θερμότητας,
• και τη συνολική αξιοπιστία, αυξάνοντας την πιθανότητα προβλημάτων που σχετίζονται με τη ροή.

Η μειωμένη παροχή δεν είναι απλώς θέμα άνεσης. Σε μια αντλία θερμότητας μπορεί να επηρεάσει τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ προσαγωγής και επιστροφής, τη μεταφορά ισχύος, τη διαδικασία απόψυξης και τη λειτουργική ασφάλεια του συστήματος.

Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν πρόβλημα;

Κανένα από τα παρακάτω συμπτώματα δεν αποδεικνύει από μόνο του την παρουσία μαγνητίτη. Αποτελούν, όμως, ενδείξεις που πρέπει να ελεγχθούν:

• μαύρο ή καφέ νερό κατά την εκκένωση,
• συχνή ρύπανση των φίλτρων,
• θόρυβος από τον κυκλοφορητή ή τις βαλβίδες,
• κρύα σημεία στο κάτω μέρος των σωμάτων,
• ανομοιόμορφη θέρμανση μεταξύ των χώρων,
• ανεπαρκής ή μεταβαλλόμενη παροχή νερού,
• ασυνήθιστα μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας προσαγωγής και επιστροφής,
• και επαναλαμβανόμενες διακοπές λειτουργίας που σχετίζονται με την κυκλοφορία.

Η σωστή διάγνωση πρέπει να περιλαμβάνει έλεγχο της πίεσης, του δοχείου διαστολής, του κυκλοφορητή, των βαλβίδων, των φίλτρων, της υδραυλικής εξισορρόπησης και της ποιότητας του νερού.

Νέα εγκατάσταση ή αντικατάσταση παλιού λέβητα;

Η προσέγγιση δεν είναι ίδια σε κάθε έργο.

Σε μια καινούργια εγκατάσταση

Ακόμη και ένα νέο δίκτυο πρέπει να εκπλυθεί πριν τεθεί σε λειτουργία. Στις σωληνώσεις μπορεί να έχουν παραμείνει υπολείμματα από κοπή, συναρμολόγηση, συγκολλήσεις ή στεγανοποιητικά υλικά.

Πριν από την πρώτη λειτουργία πρέπει να ελέγχονται:

• η καθαρότητα των σωληνώσεων,
• η στεγανότητα του συστήματος,
• η ποιότητα του νερού πλήρωσης,
• η σωστή εξαέρωση,
• η πίεση λειτουργίας,
• η απαιτούμενη παροχή,
• και η σωστή ρύθμιση των κυκλοφορητών.

Σε υφιστάμενη εγκατάσταση

Όταν μια αντλία θερμότητας συνδέεται σε παλιό δίκτυο σωμάτων ή σωληνώσεων, χρειάζεται πιο αναλυτικός έλεγχος. Μια νέα αντλία θερμότητας δεν πρέπει να συνδέεται χωρίς αξιολόγηση του νερού και της κατάστασης του κυκλώματος.

Ανάλογα με την εγκατάσταση μπορεί να απαιτούνται:

• δειγματοληψία και οπτικός έλεγχος του νερού,
• έλεγχος για μαγνητίτη,
• μηχανική ή χημική έκπλυση από εξειδικευμένο συνεργείο,
• καθαρισμός σωμάτων και επιμέρους κυκλωμάτων,
• έλεγχος και πιθανή αντικατάσταση βαλβίδων,
• έλεγχος του δοχείου διαστολής,
• και εγκατάσταση διαχωριστή λάσπης και μαγνητίτη.

Ο διαχωριστής δεν αντικαθιστά την έκπλυση

Ένας διαχωριστής λάσπης προστατεύει το σύστημα κατά τη λειτουργία του, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον αρχικό καθαρισμό μιας πολύ επιβαρυμένης εγκατάστασης.

Εάν το κύκλωμα περιέχει μεγάλη ποσότητα λάσπης, η σωστή σειρά είναι:

1. αξιολόγηση της εγκατάστασης,
2. κατάλληλη έκπλυση και καθαρισμός,
3. έλεγχος της καθαρότητας του νερού,
4. εγκατάσταση διαχωριστή λάσπης και μαγνητίτη,
5. πλήρωση με νερό κατάλληλης ποιότητας,
6. εξαέρωση και ρύθμιση της πίεσης,
7. και επανέλεγχος κατά τη θέση σε λειτουργία και τη συντήρηση.

Πώς λειτουργούν τα STIEBEL ELTRON AHP-PS;

Τα STIEBEL ELTRON AHP-PS είναι διαχωριστές λάσπης και μαγνητίτη για κλειστά συστήματα θέρμανσης.

Κατά τη λειτουργία τους, το νερό που εισέρχεται στον διαχωριστή επιβραδύνεται. Αυτό επιτρέπει στις αιωρούμενες ακαθαρσίες να διαχωριστούν και να συγκεντρωθούν στο σώμα της συσκευής. Παράλληλα, ο ενσωματωμένος μαγνήτης προσελκύει τα μεταλλικά σωματίδια και τον μαγνητίτη.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ακαθαρσίες συγκρατούνται πριν φτάσουν στον κυκλοφορητή, τον εναλλάκτη και τις στενότερες διαδρομές της αντλίας θερμότητας.

Πού εγκαθίσταται ο διαχωριστής;

Σύμφωνα με τις οδηγίες εγκατάστασης, το AHP-PS τοποθετείται:

• στην επιστροφή του συστήματος θέρμανσης,
• αμέσως πριν από την είσοδο στην αντλία θερμότητας,
• και πριν από εξωτερικό κυκλοφορητή, όταν αυτός βρίσκεται πριν από την αντλία θερμότητας.

Η συγκεκριμένη θέση επιτρέπει στον διαχωριστή να συγκρατεί τις ακαθαρσίες πριν το νερό επιστρέψει στα ευαίσθητα εξαρτήματα της μονάδας.

Η εγκατάσταση και η συντήρηση πρέπει να πραγματοποιούνται από εξειδικευμένο τεχνικό και σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου συστήματος.

Λειτουργίες MAX και ECO

Ο διαχωριστής διαθέτει δύο βασικές επιλογές λειτουργίας:

Η τελική ρύθμιση πρέπει να επιλέγεται από τον εγκαταστάτη ανάλογα με την κατάσταση του δικτύου και τις υδραυλικές απαιτήσεις της εγκατάστασης.

AHP-PS DN 25 ή AHP-PS DN 32;

Τα δύο μοντέλα λειτουργούν με την ίδια βασική αρχή. Η κύρια διαφορά είναι η ονομαστική διάμετρος σύνδεσης.

Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται αποκλειστικά βάσει της ονομαστικής ισχύος της αντλίας θερμότητας. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

• η απαιτούμενη παροχή νερού,
• η διάμετρος των σωληνώσεων,
• η διαθέσιμη μανομετρική πίεση,
• η συνολική πτώση πίεσης του κυκλώματος,
• και η υδραυλική διαμόρφωση της εγκατάστασης.

Δείτε το STIEBEL ELTRON AHP-PS DN 25

Δείτε το STIEBEL ELTRON AHP-PS DN 32

Μπορεί ένας διαχωριστής να μειώσει την κατανάλωση;

Ένας διαχωριστής λάσπης δεν αποτελεί αυτόνομο σύστημα εξοικονόμησης και δεν μπορεί να εγγυηθεί συγκεκριμένο ποσοστό μείωσης της κατανάλωσης.

Μπορεί, όμως, να συμβάλει στη διατήρηση των συνθηκών για τις οποίες σχεδιάστηκε η εγκατάσταση:

• καθαρότερες εσωτερικές διαδρομές,
• σταθερότερη παροχή,
• περιορισμός ανεπιθύμητων επικαθίσεων,
• καλύτερη προστασία κυκλοφορητών και βαλβίδων,
• και διατήρηση της σωστής μετάδοσης θερμότητας.

Αποτρέποντας συνθήκες που αυξάνουν την υδραυλική αντίσταση ή μειώνουν τη θερμική μετάδοση, ο διαχωριστής βοηθά το σύστημα να διατηρεί την απόδοσή του σε βάθος χρόνου.

Πώς συμπληρώνει την προστασία το STIEBEL ELTRON HZEA;

Ο διαχωριστής AHP-PS και η συσκευή αποσκλήρυνσης HZEA αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα.

Το STIEBEL ELTRON HZEA χρησιμοποιείται για την αποσκλήρυνση του νερού κατά την αρχική πλήρωση ή τη συμπλήρωση του συστήματος. Το νερό περνά μέσα από φυσίγγιο ρητίνης ιοντοανταλλαγής πριν εισέλθει στο κύκλωμα θέρμανσης.

Το HZEA δεν απομακρύνει λάσπη ή μαγνητίτη. Αντίστοιχα, το AHP-PS δεν μειώνει τη σκληρότητα του νερού. Τα δύο εξαρτήματα μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά, προστατεύοντας το σύστημα από διαφορετικές κατηγορίες κινδύνων.

Δείτε τη συσκευή αποσκλήρυνσης νερού θέρμανσης STIEBEL ELTRON HZEA

Δείτε το ανταλλακτικό φυσίγγιο STIEBEL ELTRON HZEN

Η ολοκληρωμένη προστασία του υδραυλικού κυκλώματος

Μια σωστά οργανωμένη εγκατάσταση αντλίας θερμότητας πρέπει να αντιμετωπίζει συνολικά την ποιότητα και την κυκλοφορία του νερού.

1. Έλεγχος του υφιστάμενου δικτύου: σωληνώσεις, σώματα, ενδοδαπέδια, βαλβίδες και δοχείο διαστολής.
2. Έλεγχος νερού: χρώμα, ίζημα, σκληρότητα, pH και χλωριούχα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συστήματος.
3. Έκπλυση: απομάκρυνση υφιστάμενων ακαθαρσιών πριν συνδεθεί η νέα μονάδα.
4. Διαχωρισμός λάσπης και μαγνητίτη: εγκατάσταση κατάλληλου AHP-PS στην επιστροφή.
5. Προετοιμασία νερού πλήρωσης: χρήση HZEA όταν η σκληρότητα υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια.
6. Σωστή πλήρωση και εξαέρωση: χωρίς εγκλωβισμένο αέρα και με την προβλεπόμενη πίεση.
7. Έλεγχος παροχής: επιβεβαίωση της απαιτούμενης κυκλοφορίας σε θέρμανση, ψύξη και παραγωγή ζεστού νερού.
8. Τακτική συντήρηση: καθαρισμός του διαχωριστή και επανέλεγχος της ποιότητας του νερού.

Τι πρέπει να καταγράφεται κατά τη θέση σε λειτουργία;

Για μια επαγγελματική εγκατάσταση είναι χρήσιμο να καταγράφονται:

• η αρχική και η τελική σκληρότητα του νερού,
• η τιμή pH και τα χλωριούχα, όπου απαιτείται,
• η πίεση κρύου συστήματος,
• η παροχή και η διαφορά θερμοκρασίας προσαγωγής–επιστροφής,
• η ρύθμιση του κυκλοφορητή,
• η κατάσταση του διαχωριστή,
• η ημερομηνία καθαρισμού και επανελέγχου,
• και τυχόν εργασίες έκπλυσης που πραγματοποιήθηκαν.

Η τεκμηρίωση βοηθά τον μηχανικό, τον εγκαταστάτη και τον ιδιοκτήτη να γνωρίζουν την αρχική κατάσταση του συστήματος και να εντοπίζουν ευκολότερα τυχόν μεταβολές κατά τη μελλοντική συντήρηση.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το φίλτρο μαγνητίτη σε μια αντλία θερμότητας;

Ο σωστότερος όρος είναι διαχωριστής λάσπης και μαγνητίτη. Επιβραδύνει το νερό ώστε να διαχωρίζονται οι ακαθαρσίες και χρησιμοποιεί μαγνήτη για τη συγκράτηση μεταλλικών σωματιδίων.

Είναι απαραίτητος σε κάθε εγκατάσταση;

Η ανάγκη και η επιλογή του εξαρτώνται από τη διαμόρφωση, την ηλικία και την κατάσταση του δικτύου, καθώς και από τις οδηγίες του κατασκευαστή. Σε παλιές εγκαταστάσεις ή κυκλώματα με μεταλλικά εξαρτήματα αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο προστασίας.

Πού τοποθετείται ο διαχωριστής λάσπης;

Το AHP-PS τοποθετείται στην επιστροφή του συστήματος, αμέσως πριν από την είσοδο στην αντλία θερμότητας. Εάν υπάρχει εξωτερικός κυκλοφορητής πριν από τη μονάδα, εγκαθίσταται πριν από αυτόν.

Αν εγκαταστήσω AHP-PS, χρειάζεται έκπλυση;

Ναι, όταν η εγκατάσταση είναι ήδη επιβαρυμένη. Ο διαχωριστής παρέχει συνεχή προστασία, αλλά δεν αντικαθιστά τον αρχικό καθαρισμό ενός δικτύου που περιέχει μεγάλη ποσότητα λάσπης.

Το AHP-PS αφαιρεί τα άλατα;

Όχι. Για τη μείωση της σκληρότητας του νερού πλήρωσης χρησιμοποιείται κατάλληλη συσκευή αποσκλήρυνσης, όπως το STIEBEL ELTRON HZEA με φυσίγγιο HZEN.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ DN 25 και DN 32;

Η διαφορά αφορά την ονομαστική διάμετρο σύνδεσης. Η επιλογή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την απαιτούμενη παροχή, τη διάμετρο σωληνώσεων και την υδραυλική μελέτη, όχι μόνο βάσει των kW της αντλίας θερμότητας.

Πόσο συχνά καθαρίζεται;

Η συχνότητα εξαρτάται από την κατάσταση και την ηλικία του δικτύου. Σε παλιό ή επιβαρυμένο σύστημα μπορεί να χρειαστεί πρώτος έλεγχος νωρίτερα. Στη συνέχεια ο καθαρισμός εντάσσεται στην περιοδική συντήρηση.

Μπορεί ο διαχωριστής να αποτρέψει όλες τις βλάβες;

Όχι. Προστατεύει από λάσπη και μαγνητικά σωματίδια, αλλά δεν αντιμετωπίζει λανθασμένη μελέτη, ανεπαρκή παροχή, ηλεκτρικές βλάβες, προβλήματα ψυκτικού κυκλώματος ή ακατάλληλη ποιότητα νερού.

Συμπέρασμα

Η αντλία θερμότητας είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα και όχι μια μεμονωμένη εξωτερική μονάδα. Η καθαρότητα του νερού, η σωστή παροχή και η προστασία του υδραυλικού κυκλώματος επηρεάζουν τη λειτουργία όλων των επιμέρους εξαρτημάτων.

Η έκπλυση της εγκατάστασης, η χρήση διαχωριστή λάσπης και μαγνητίτη AHP-PS και η αποσκλήρυνση του νερού πλήρωσης με HZEA, όταν απαιτείται, δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις για σταθερή απόδοση, λιγότερη καταπόνηση και μακροχρόνια αξιοπιστία.

Η τελική επιλογή και τοποθέτηση του εξοπλισμού πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο μηχανικό ή εγκαταστάτη, σύμφωνα με την υδραυλική μελέτη, τις απαιτήσεις της αντλίας θερμότητας και την πραγματική κατάσταση του δικτύου.

Διαβάστε επίσης τον τεχνικό οδηγό εγκατάστασης αντλίας θερμότητας R290

Σχεδιάζετε νέα εγκατάσταση ή αντικατάσταση υφιστάμενου συστήματος θέρμανσης;
Η Heatovent Hellas διαθέτει αντλίες θερμότητας και αυθεντικό εξοπλισμό συστήματος STIEBEL ELTRON, με τεχνική ενημέρωση για τη σωστή επιλογή και διαμόρφωση της εγκατάστασης.

Επικοινωνήστε με τη Heatovent Hellas

Τεχνικές πηγές

• STIEBEL ELTRON – AHP-PS DN 25
• STIEBEL ELTRON – AHP-PS DN 32
• STIEBEL ELTRON HPA-O Plus HC – Επίσημο ελληνικό εγχειρίδιο εγκατάστασης