IP24, IP25 & IPX4 στο μπάνιο: Τι σημαίνουν και πού επιτρέπεται η εγκατάσταση

Πρακτικός τεχνικός οδηγός για τις ζώνες προστασίας σε μπανιέρες και ντους, τον βαθμό προστασίας IP και την ασφαλή εγκατάσταση ηλεκτρικών συσκευών.

Τελευταία τεχνική ενημέρωση: Αύγουστος 2026

Στη Heatovent δεχόμαστε πολύ συχνά ερωτήσεις από ιδιώτες αλλά και από επαγγελματίες εγκαταστάτες σχετικά με τον βαθμό προστασίας IP.

Οι πιο συνηθισμένες είναι:

«Η συσκευή είναι IP24. Μπορώ να τη βάλω στο μπάνιο;»

«Ο ταχυθερμοσίφωνας είναι IP25. Μπορεί να εγκατασταθεί κοντά στο ντους;»

«Ποια είναι τελικά η Ζώνη 1 και η Ζώνη 2;»

Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί κοιτάζοντας μόνο το IP της συσκευής.

Για να αποφασιστεί αν μία ηλεκτρική συσκευή μπορεί να εγκατασταθεί σε ένα συγκεκριμένο σημείο πρέπει να εξεταστούν μαζί:

• η θέση της συσκευής σε σχέση με μπανιέρα ή ντους,
• η ηλεκτρική ζώνη στην οποία βρίσκεται,
• ο βαθμός προστασίας IP,
• ο τύπος της συσκευής,
• ο τρόπος ηλεκτρικής σύνδεσης,
• οι προστασίες του κυκλώματος,
• και οι οδηγίες εγκατάστασης του κατασκευαστή.

IP24 ή IP25 δεν σημαίνει «κατάλληλο για εγκατάσταση οπουδήποτε μέσα στο μπάνιο».

Το IP περιγράφει τον βαθμό προστασίας του περιβλήματος. Η επιτρεπόμενη θέση εγκατάστασης είναι διαφορετικό ζήτημα.

Αν θέλετε μόνο τη γρήγορη απάντηση

IP23 → προστασία από νερό επιπέδου IPX3.

IP24 → προστασία από νερό επιπέδου IPX4.

IP25 → προστασία από νερό επιπέδου IPX5.

IPX4 → προστασία από πιτσίλισμα νερού.

Σε μπανιέρα υπάρχουν Ζώνες 0, 1 και 2.

Σε ντους, σύμφωνα με τη νεότερη έκδοση του HD/IEC 60364-7-701 που χρησιμοποιούμε σε αυτόν τον οδηγό, υπάρχουν Ζώνες 0 και 1 και δεν προβλέπεται γενική Ζώνη 2. Η Ζώνη 1 του ντους εκτείνεται έως 1,20 m από το κέντρο της σταθερής κεφαλής ντους ή/και του σταθερού σημείου εξόδου νερού.

Για τις Ζώνες 1 και 2 η βασική απαίτηση προστασίας του εξοπλισμού από νερό είναι τουλάχιστον IPX4, ενώ όπου αναμένεται απευθείας πίδακας νερού απαιτείται τουλάχιστον IPX5.

Το σωστό IP όμως δεν αρκεί από μόνο του για να επιτρέψει μία εγκατάσταση.

Τι σημαίνει ο βαθμός προστασίας IP;

Ο κωδικός IP καθορίζεται από το διεθνές πρότυπο IEC 60529 – Degrees of protection provided by enclosures (IP Code).

Ένας χαρακτηρισμός όπως IP24 περιλαμβάνει δύο βασικούς αριθμούς.

Ο πρώτος αριθμός αφορά την προστασία έναντι πρόσβασης σε επικίνδυνα μέρη και εισόδου στερεών ξένων σωμάτων.

Ο δεύτερος αριθμός αφορά την προστασία του περιβλήματος έναντι νερού.

Στο μπάνιο είναι συνήθως ο δεύτερος αριθμός που μας ενδιαφέρει περισσότερο.

Τι σημαίνουν IP23, IP24 και IP25;

IP23 σημαίνει ότι ως προς το νερό η συσκευή διαθέτει προστασία επιπέδου IPX3.

IP24 σημαίνει προστασία επιπέδου IPX4.

IP25 σημαίνει προστασία επιπέδου IPX5.

Μέχρι και τον δεύτερο χαρακτηριστικό αριθμό 6, το IEC 60529 προβλέπει ότι μία υψηλότερη κατάταξη περιλαμβάνει και τις απαιτήσεις των χαμηλότερων αριθμών. Επομένως μία συσκευή IP25 καλύπτει ως προς την προστασία από νερό και απαίτηση IPX4.

Αυτό δεν σημαίνει:

«IP25 = μπορώ να το εγκαταστήσω παντού.»

Σημαίνει ότι από πλευράς προστασίας του περιβλήματος έναντι νερού η συσκευή καλύπτει τις απαιτήσεις του IPX5 και των χαμηλότερων βαθμίδων έως εκεί.

Ποιο πλαίσιο εφαρμόζεται στην Ελλάδα;

Η ελληνική νομοθεσία για τις εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις ορίζει το ΕΛΟΤ 60364 «Απαιτήσεις για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις», όπως εκάστοτε ισχύει, ως το σχετικό ελληνικό πρότυπο αναφοράς.

Για χώρους που περιέχουν μπανιέρα ή ντους, η νεότερη ειδική έκδοση είναι:

ΕΛΟΤ HD 60364-7-701:2024
Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης – Μέρος 7-701: Απαιτήσεις για ειδικές εγκαταστάσεις ή χώρους – Χώροι που περιέχουν λουτήρα ή καταιονιστήρα

Η έκδοση δημοσιεύθηκε από τον ΕΛΟΤ στις 6 Δεκεμβρίου 2024, εμφανίζεται ως ισχύουσα και είναι ταυτόσημη με το HD 60364-7-701:2024 και το IEC 60364-7-701:2019. Υπάρχει επίσης η τροποποίηση A11:2024.

Σημαντική διευκρίνιση για τη μεταβατική περίοδο

Ο ΕΛΟΤ εξακολουθεί να εμφανίζει και την προηγούμενη έκδοση ΕΛΟΤ HD 60364.07.701:2007 και τις τροποποιήσεις της ως ισχύουσες κατά τη μεταβατική περίοδο, με ημερομηνία απόσυρσης την 5η Δεκεμβρίου 2027.

Στον παρόντα οδηγό ακολουθούμε τη νεότερη έκδοση του 2024.

Για υφιστάμενες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη η εποχή κατασκευής τους, το πρότυπο ή ο κανονισμός με τον οποίο κατασκευάστηκαν και οι απαιτήσεις που ισχύουν για τυχόν μετατροπές ή νέες εργασίες.

Γι' αυτό και δεν είναι σωστό να χαρακτηρίζουμε αυτομάτως μία παλαιότερη εγκατάσταση ως «παράνομη» επειδή σχεδιάστηκε με διαφορετική προηγούμενη έκδοση του προτύπου.

Οι ζώνες προστασίας στο μπάνιο

Ο χώρος γύρω από μία μπανιέρα ή ένα ντους χωρίζεται σε ζώνες διαφορετικού ηλεκτρικού κινδύνου.

Η σωστή σειρά είναι πάντα:

πρώτα προσδιορίζουμε τη ζώνη και μετά εξετάζουμε τη συσκευή.

Μπανιέρα

Ζώνη 0

Στην περίπτωση της μπανιέρας η Ζώνη 0 είναι το εσωτερικό της μπανιέρας.

Δεν υπάρχει εδώ κάποια γενική διάσταση «10 cm».

Η διάσταση των 10 cm αφορά τη Ζώνη 0 του ντους, όχι της μπανιέρας.

Στη Ζώνη 0 επιτρέπεται μόνο σταθερός εξοπλισμός που πληροί όλες τις ειδικές απαιτήσεις του προτύπου:

• είναι κατάλληλος για χρήση στη Ζώνη 0 σύμφωνα με τον κατασκευαστή,
• είναι μόνιμα συνδεδεμένος,
• προστατεύεται με SELV έως 12 V AC ή 30 V DC, με την πηγή εκτός Ζωνών 0 και 1,
• και διαθέτει τουλάχιστον IPX7.

Οι συνηθισμένοι ηλεκτρικοί θερμοπομποί, αερόθερμα και ταχυθερμοσίφωνες 230/400 V δεν είναι συσκευές που αντιμετωπίζονται ως εξοπλισμός για Ζώνη 0.

Ζώνη 1

Η Ζώνη 1 περιβάλλει την μπανιέρα και εκτείνεται κατακόρυφα:

• από το επίπεδο του δαπέδου κάτω από την μπανιέρα,
• έως 2,25 m πάνω από αυτό,
• ή έως το υψηλότερο σταθερό σημείο εξόδου νερού / σταθερή κεφαλή ντους εφόσον βρίσκεται ψηλότερα.

Οριζόντια ακολουθεί την κατακόρυφη νοητή επιφάνεια γύρω από την μπανιέρα, εξαιρώντας τη Ζώνη 0.

Για τον επιτρεπόμενο ηλεκτρικό εξοπλισμό της Ζώνης 1 απαιτείται τουλάχιστον IPX4.

Το πρότυπο όμως δεν λέει απλώς:

«IPX4 = επιτρέπεται».

Μεταξύ των επιτρεπόμενων περιπτώσεων περιλαμβάνει σταθερό ή σταθερά τοποθετημένο ηλεκτρικό εξοπλισμό που είναι:

• μόνιμα ηλεκτρικά συνδεδεμένος,
• κατάλληλος για εγκατάσταση στη Ζώνη 1 σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή,
• και τουλάχιστον IPX4.

Ως παραδείγματα τέτοιου εξοπλισμού αναφέρονται, μεταξύ άλλων, συσκευές θέρμανσης νερού, εξοπλισμός εξαερισμού και θερμαινόμενες πετσετοκρεμάστρες.

Ένας ταχυθερμοσίφωνας IP25 μπορεί να καλύπτει την απαίτηση IPX4 της Ζώνης 1 από πλευράς προστασίας έναντι νερού. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε IP25 ταχυθερμοσίφωνας επιτρέπεται σε κάθε θέση της Ζώνης 1.

Ζώνη 2

Στη μπανιέρα υπάρχει και Ζώνη 2.

Ξεκινά από το εξωτερικό όριο της Ζώνης 1 και εκτείνεται επιπλέον κατά 0,60 m οριζόντια.

Κατακόρυφα φτάνει έως το υψηλότερο σταθερό σημείο εξόδου νερού ή τα 2,25 m, όποιο βρίσκεται ψηλότερα.

Στη Ζώνη 2, μεταξύ του εξοπλισμού που επιτρέπεται από το βασικό IEC περιλαμβάνεται σταθερός ηλεκτρικός εξοπλισμός με τουλάχιστον IPX4, ο οποίος είναι μόνιμα συνδεδεμένος. Για πρίζες και άλλο ηλεκτρολογικό υλικό ισχύουν ειδικότεροι περιορισμοί.

IP24 καλύπτει το σκέλος της απαίτησης IPX4. Δεν σημαίνει όμως ότι οποιαδήποτε συσκευή IP24 μπορεί να τοποθετηθεί στη Ζώνη 2.

Τι αλλάζει στο ντους;

Αυτό είναι ίσως το σημείο που προκαλεί σήμερα τη μεγαλύτερη σύγχυση, επειδή στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά παλαιότερα διαγράμματα.

Στη νεότερη έκδοση που χρησιμοποιούμε σε αυτόν τον οδηγό, η γεωμετρία του ντους είναι διαφορετική από αυτή της μπανιέρας.

Ζώνη 0 στο ντους

Η Ζώνη 0 του ντους εκτείνεται:

• από το τελειωμένο δάπεδο,
• έως ύψος 10 cm,
• και οριζόντια μέσα σε νοητή επιφάνεια που βρίσκεται έως 1,20 m από το κέντρο της σταθερής κεφαλής ντους ή/και του σταθερού σημείου εξόδου νερού, λαμβάνοντας υπόψη σταθερά χωρίσματα που εμποδίζουν το νερό να φτάσει στην άλλη πλευρά.

Ζώνη 1 στο ντους

Η Ζώνη 1 έχει το ίδιο βασικό οριζόντιο όριο:

1,20 m από το κέντρο της σταθερής κεφαλής ντους ή/και του σταθερού σημείου εξόδου νερού.

Κατακόρυφα εκτείνεται από το τελειωμένο δάπεδο έως:

• 2,25 m, ή
• το υψηλότερο σταθερό σημείο εξόδου νερού / κεφαλή ντους,

όποιο βρίσκεται ψηλότερα.

Η Ζώνη 0 εξαιρείται από τη Ζώνη 1.

Υπάρχει Ζώνη 2 στο ντους;

Στο βασικό IEC 60364-7-701:2019 / HD 60364-7-701:2024 δεν προβλέπεται γενική Ζώνη 2 για το ντους.

Αυτό αποτελεί μία από τις βασικές διαφορές σε σχέση με αρκετά παλαιότερα διαγράμματα.

Τι γίνεται αν το ντους έχει δύο σταθερές κεφαλές ή εξόδους νερού;

Εάν υπάρχουν περισσότερα από ένα σταθερά σημεία εξόδου νερού, τα όρια των ζωνών προκύπτουν από τον συνδυασμό των ζωνών που δημιουργεί κάθε σταθερή έξοδος.

Δεν επιλέγουμε απλώς μία κεφαλή και αγνοούμε την άλλη.

Τι γίνεται σε μπανιέρα που διαθέτει και ντους;

Όταν ένα ντους βρίσκεται μέσα στη Ζώνη 1 μιας μπανιέρας, εφαρμόζονται οι ζώνες της μπανιέρας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στις κλασικές μπανιέρες που διαθέτουν σταθερή ή επιτοίχια κεφαλή ντους.

Μπορεί ένα γυάλινο χώρισμα να αλλάξει τη ζώνη;

Ναι, υπό προϋποθέσεις.

Το πρότυπο λαμβάνει υπόψη τα σταθερά χωρίσματα που περιορίζουν την έκθεση της άλλης πλευράς στο νερό.

Στην έννοια του σταθερού χωρίσματος μπορεί να περιλαμβάνονται και ενσωματωμένες πόρτες ντους που προορίζονται να είναι κλειστές κατά τη χρήση.

Αντίθετα:

Η κουρτίνα του μπάνιου ή άλλο εύκαμπτο διαχωριστικό δεν χρησιμοποιείται για να περιορίσει τις ζώνες.

Η σωστή χάραξη των ζωνών δεν γίνεται επομένως πάντα μόνο με μία μεζούρα. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική γεωμετρία του χώρου.

Ο νιπτήρας δημιουργεί Ζώνη 1 ή Ζώνη 2 στα 60 cm;

Όχι με την έννοια των Ζωνών 0, 1 και 2 του HD 60364-7-701.

Ο απλός νιπτήρας δεν δημιουργεί από μόνος του μία «Ζώνη 2 των 60 cm».

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούμε να εγκαταστήσουμε οποιαδήποτε ηλεκτρική συσκευή ακριβώς πάνω από έναν νιπτήρα χωρίς καμία αξιολόγηση.

Πρέπει να εξετάζονται:

• η πιθανότητα πιτσιλίσματος,
• η θέση της ηλεκτρικής σύνδεσης,
• οι οδηγίες του κατασκευαστή,
• οι γενικοί κανόνες ηλεκτρικής ασφάλειας,
• και κυρίως αν ο νιπτήρας βρίσκεται ήδη μέσα σε ζώνη που δημιουργείται από κοντινή μπανιέρα ή ντους.

IPX4 ή IPX5 όταν υπάρχει πίδακας νερού;

Το πρότυπο κάνει σαφή διάκριση μεταξύ πιτσιλίσματος και πίδακα νερού.

Εάν μία ηλεκτρική συσκευή είναι πιθανό να εκτεθεί σε πίδακες νερού, για παράδειγμα επειδή ένας επαγγελματικός χώρος καθαρίζεται με λάστιχο, απαιτείται τουλάχιστον:

IPX5

Εάν αναμένονται ακόμη δυσμενέστερες συνθήκες, πρέπει να εξετάζεται υψηλότερος βαθμός προστασίας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε:

• επαγγελματικά WC,
• ξενοδοχεία,
• αποδυτήρια,
• αθλητικούς χώρους,
• εγκαταστάσεις που καθαρίζονται με λάστιχο ή νερό υπό πίεση.

Μία συσκευή IP24 μπορεί να είναι προστατευμένη από πιτσίλισμα.

Δεν σημαίνει ότι πρέπει να πλένεται με λάστιχο.

Χρειάζεται RCD / ρελέ διαρροής 30 mA;

Κατά κανόνα, ναι.

Με εξαίρεση τις ειδικές περιπτώσεις προστασίας SELV/PELV ή ηλεκτρικού διαχωρισμού που προβλέπει το πρότυπο, απαιτείται πρόσθετη προστασία με ένα ή περισσότερα RCD με ονομαστικό διαφορικό ρεύμα λειτουργίας που δεν υπερβαίνει τα:

30 mA

Η απαίτηση αφορά:

• κυκλώματα που εξυπηρετούν τον χώρο όπου υπάρχει μπανιέρα ή ντους,
• αλλά και κυκλώματα που απλώς διέρχονται μέσα από Ζώνη 1 ή Ζώνη 2 χωρίς να εξυπηρετούν τον συγκεκριμένο χώρο.

Ο τύπος του RCD πρέπει επίσης να είναι συμβατός με τα φορτία που τροφοδοτεί.

Ένα σωστό IP πάνω στη συσκευή δεν αντικαθιστά τη σωστή ηλεκτρική προστασία.

Παραδείγματα με συσκευές STIEBEL ELTRON

Στην πράξη, οι ταχυθερμοσίφωνες και οι συσκευές ηλεκτρικής θέρμανσης είναι από τις κατηγορίες για τις οποίες δεχόμαστε τις περισσότερες ερωτήσεις.

Τα παρακάτω παραδείγματα δείχνουν γιατί πρέπει να κοιτάμε το ακριβές μοντέλο και τις επίσημες οδηγίες του και όχι μόνο την κατηγορία προϊόντος.

Mini ταχυθερμοσίφωνες – EIL Premium

Οι μικροί ηλεκτρονικοί ταχυθερμοσίφωνες της σειράς EIL Premium, όπως ο EIL 4 Premium, διαθέτουν βαθμό προστασίας:

IP25

και μπορούν, ανάλογα με την εφαρμογή και το μοντέλο, να εγκατασταθούν πάνω ή κάτω από τον νιπτήρα.

Παράδειγμα

Ένας EIL Premium τοποθετείται κάτω από τον νιπτήρα ενός WC.

Εάν δεν υπάρχει μπανιέρα ή ντους στον χώρο, ο νιπτήρας δεν δημιουργεί από μόνος του τις Ζώνες 0, 1 και 2.

Εάν όμως ο νιπτήρας βρίσκεται 50 cm από ένα walk-in shower, τότε η σωστή ερώτηση δεν είναι:

«Ο EIL είναι IP25;»

Η σωστή ερώτηση είναι πρώτα:

«Η συγκεκριμένη θέση βρίσκεται μέσα στη Ζώνη 1 του ντους;»

Μετά εξετάζουμε το IP, τον τρόπο σύνδεσης και το manual.

Compact ταχυθερμοσίφωνες – DCE

Στην οικογένεια Compact έχουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα του γιατί δεν πρέπει να γενικεύουμε.

DCE-X 6/8 Premium → IP25

ενώ:

DCE 11/13 → IP24

Άρα ακόμη και μέσα στην ίδια γενική κατηγορία συσκευών μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί προστασίας.

Για τον DCE-X 6/8 Premium, το IP25 σημαίνει ότι από πλευράς προστασίας έναντι νερού καλύπτεται μία απαίτηση IPX4.

Αν όμως εξετάζουμε εγκατάσταση στη Ζώνη 1, πρέπει επιπλέον να ελεγχθούν:

• η καταλληλότητα της συγκεκριμένης συσκευής για αυτή τη θέση,
• η μόνιμη ηλεκτρική σύνδεση,
• οι απαιτήσεις του κυκλώματος,
• το RCD,
• και οι επίσημες οδηγίες εγκατάστασης.

Comfort ταχυθερμοσίφωνες – DHE, PER και PEY

Στους ταχυθερμοσίφωνες Comfort βρίσκουμε συσκευές όπως:

• DHE 18/21/24 – IP25
• PER 18/21/24 – IP25
• PEY 18/21/24 – IP25

Οι συσκευές θέρμανσης νερού αναφέρονται στο IEC ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εξοπλισμού που μπορεί να εγκαθίσταται στη Ζώνη 1 όταν πληρούνται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.

Ένας DHE, PER ή PEY με IP25 διαθέτει επαρκή βαθμό προστασίας από νερό για μία απαίτηση IPX4. Η τελική δυνατότητα εγκατάστασης σε Ζώνη 1 εξαρτάται και από όλες τις υπόλοιπες απαιτήσεις της εγκατάστασης και του κατασκευαστή.

Η σωστή διατύπωση λοιπόν δεν είναι:

«Είναι IP25, άρα μπαίνει στη Ζώνη 1.»

Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, τεχνικά όμως είναι ουσιαστική.

Panel heaters και θερμοπομποί STIEBEL ELTRON

Σε αρκετούς επίτοιχους θερμοπομπούς STIEBEL ELTRON συναντάμε βαθμό προστασίας IP24.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• CWM 2000 P – IP24
• CON 20 Premium – IP24

Το IP24 είναι χρήσιμο σε χώρους όπου μπορεί να υπάρχει αυξημένη υγρασία ή πιτσίλισμα.

Δεν σημαίνει όμως ότι το σώμα μπορεί να τοποθετηθεί οπουδήποτε στο μπάνιο.

Πρέπει να εξετάζονται:

• η ζώνη,
• ο τρόπος στερέωσης,
• ο τρόπος ηλεκτρικής σύνδεσης,
• οι ελάχιστες αποστάσεις,
• η θέση των χειριστηρίων,
• και το manual του ακριβούς μοντέλου.

Παράδειγμα: CNS Plus LCD Move

Ο CNS 2000 Plus LCD Move διαθέτει επίσης IP24, αλλά είναι φορητή/επιδαπέδια συσκευή, πλήρως καλωδιωμένη για άμεση χρήση.

Αυτό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί:

το IP από μόνο του δεν καθορίζει την επιτρεπόμενη θέση.

Δύο προϊόντα μπορεί να έχουν ακριβώς το ίδιο IP24 και παρ' όλα αυτά να έχουν εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις εγκατάστασης.

Αερόθερμα STIEBEL ELTRON CK

Ο CK 20 Trend LCD και ο CK 20 Premium διαθέτουν βαθμό προστασίας:

IP24

Στην περίπτωση του CK 20 Trend LCD, οι ίδιες οι οδηγίες της STIEBEL ELTRON αναφέρουν ότι σε χώρους με μπανιέρα ή ντους πρέπει να τηρούνται οι αντίστοιχες ζώνες ασφαλείας και η συσκευή πρέπει να εγκαθίσταται έτσι ώστε τα χειριστήριά της να μην μπορούν να αγγιχθούν από άτομο που βρίσκεται μέσα στην μπανιέρα ή στο ντους.

Αυτό είναι ένα πολύ καλό πραγματικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο πρέπει να αξιολογείται μία εγκατάσταση:

IP + ζώνη + τύπος συσκευής + θέση χειριστηρίων + ηλεκτρική σύνδεση + οδηγίες κατασκευαστή.

Όχι μόνο:

IP24.

Στεγνωτήρες χεριών ULTRONIC

Ο σημερινός STIEBEL ELTRON ULTRONIC Premium διαθέτει βαθμό προστασίας:

IP23

Το IP23 αντιστοιχεί σε προστασία έναντι νερού επιπέδου IPX3 και επομένως δεν καλύπτει απαίτηση IPX4.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ULTRONIC δεν είναι κατάλληλος για WC.

Ένας στεγνωτήρας χεριών συνήθως εγκαθίσταται σε χώρους νιπτήρων ή επαγγελματικά WC όπου δεν υπάρχει μπανιέρα ή ντους και άρα δεν δημιουργούνται από τον νιπτήρα οι Ζώνες 0, 1 και 2 που περιγράψαμε.

Εάν όμως υπάρχει και ντους στον ίδιο χώρο, τότε εξετάζουμε κανονικά τη θέση του στεγνωτήρα σε σχέση με τις ζώνες του ντους.

Εάν ο χώρος καθαρίζεται με απευθείας πίδακα νερού, μία συσκευή IP23 δεν πρέπει να θεωρείται κατάλληλη για σημείο στο οποίο θα δέχεται αυτόν τον πίδακα.

Γρήγορος πίνακας παραδειγμάτων STIEBEL ELTRON

Προσοχή: Ο πίνακας δείχνει τον βαθμό προστασίας των προϊόντων. Δεν είναι πίνακας επιτρεπόμενων ζωνών εγκατάστασης.

Τα λάθη που συναντάμε συχνότερα στην πράξη

1. «Είναι IP24, άρα είναι κατάλληλο για μπάνιο»

Είναι υπερβολικά γενικό.

Το IP24 μας πληροφορεί ότι η συσκευή καλύπτει IPX4 ως προς το νερό. Δεν μας λέει αν επιτρέπεται ο συγκεκριμένος τύπος συσκευής στο συγκεκριμένο σημείο.

2. «Το IP25 σημαίνει ότι μπορώ να το βάλω μέσα στο ντους»

Όχι.

Το IP25 περιγράφει συγκεκριμένο βαθμό προστασίας του περιβλήματος έναντι νερού. Δεν καταργεί τους περιορισμούς της Ζώνης 0 ή της Ζώνης 1.

3. «Γύρω από κάθε ντους υπάρχει Ζώνη 2 60 cm»

Όχι στη νεότερη βασική έκδοση του HD/IEC που χρησιμοποιούμε σε αυτόν τον οδηγό.

Στο ντους η Ζώνη 1 φτάνει έως 1,20 m από το κέντρο της σταθερής εξόδου νερού και δεν προβλέπεται γενική Ζώνη 2.

4. «Μετράω 60 cm από τον νιπτήρα»

Ο νιπτήρας δεν δημιουργεί από μόνος του τη συγκεκριμένη Ζώνη 2.

Αυτό που πρέπει να εξετάσουμε είναι η σχέση του με μπανιέρα ή ντους και οι πραγματικές συνθήκες χρήσης.

5. «Το προϊόν έχει σωστό IP, άρα η εγκατάσταση είναι σωστή»

Όχι.

Μπορεί το προϊόν να έχει απολύτως σωστό IP αλλά να υπάρχει:

• ακατάλληλη πρίζα,
• λανθασμένη ηλεκτρική σύνδεση,
• ακατάλληλη ασφάλεια,
• έλλειψη RCD,
• λάθος διατομή καλωδίου,
• ακατάλληλη θέση χειριστηρίων,
• παραβίαση των ελάχιστων αποστάσεων του κατασκευαστή.

Η συσκευή και η ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να αξιολογούνται ως σύνολο.

Πώς αποφασίζουμε σωστά πού θα εγκατασταθεί μία συσκευή;

1. Βρίσκουμε το ακριβές σημείο εγκατάστασης.
   Σε ένα μικρό μπάνιο μερικά εκατοστά μπορεί να αλλάξουν τη ζώνη.
2. Προσδιορίζουμε τη ζώνη.
   Ζώνη 0, Ζώνη 1, Ζώνη 2 ή εκτός ζωνών;
3. Εξετάζουμε τον τύπο της συσκευής.
   Ταχυθερμοσίφωνας, σταθερός θερμοπομπός, φορητή συσκευή, αερόθερμο, στεγνωτήρας χεριών κ.λπ.
4. Ελέγχουμε τον απαιτούμενο βαθμό IP.
5. Διαβάζουμε το manual του ακριβούς μοντέλου.
   Όχι ενός «παρόμοιου» προϊόντος.
6. Ελέγχουμε την ηλεκτρική εγκατάσταση.
   RCD, καλώδιο, ασφάλεια, γείωση, πρίζα ή μόνιμη σύνδεση και όλες τις υπόλοιπες απαιτήσεις.

Αυτή η διαδικασία είναι πολύ ασφαλέστερη από το:

«γράφει IP24, οπότε είμαστε εντάξει».

Συχνές ερωτήσεις για IP και μπάνιο

Είναι το IP24 κατάλληλο για μπάνιο;

Μπορεί να είναι, ανάλογα με το προϊόν και τη θέση εγκατάστασης.

Το IP24 καλύπτει προστασία έναντι νερού επιπέδου IPX4.

Για να αποφασιστεί αν η συγκεκριμένη συσκευή μπορεί να εγκατασταθεί στο συγκεκριμένο σημείο πρέπει να εξεταστούν και η ζώνη, ο τύπος εξοπλισμού, ο τρόπος σύνδεσης και οι οδηγίες του κατασκευαστή.

Είναι το IP25 καλύτερο από το IP24;

Ως προς την προστασία έναντι νερού, το IP25 αντιστοιχεί σε υψηλότερη βαθμίδα.

IP24 → IPX4

IP25 → IPX5

Μέχρι τη βαθμίδα IPX6, οι υψηλότερες βαθμίδες περιλαμβάνουν και τις απαιτήσεις των χαμηλότερων.

Μπορεί μία συσκευή IP25 να εγκατασταθεί στη Ζώνη 1;

Ενδέχεται, αλλά όχι μόνο επειδή είναι IP25.

Το IP25 καλύπτει από πλευράς νερού την απαίτηση IPX4 της Ζώνης 1.

Πρέπει όμως και ο συγκεκριμένος τύπος συσκευής να επιτρέπεται, να είναι κατάλληλος σύμφωνα με τον κατασκευαστή και να πληρούνται οι απαιτήσεις σύνδεσης και προστασίας.

Μπορεί μία συσκευή IP23 να εγκατασταθεί σε μπάνιο;

Εξαρτάται από τη θέση.

Το IP23 δεν καλύπτει απαίτηση IPX4.

Μπορεί όμως να είναι κατάλληλο για άλλο σημείο ενός χώρου υγιεινής που δεν βρίσκεται σε ζώνη όπου απαιτείται IPX4 και δεν εκτίθεται σε συνθήκες που απαιτούν υψηλότερο IP.

Υπάρχει Ζώνη 2 γύρω από την μπανιέρα;

Ναι.

Εκτείνεται κατά 0,60 m πέρα από το όριο της Ζώνης 1.

Υπάρχει Ζώνη 2 γύρω από το ντους;

Στη νεότερη βασική έκδοση HD 60364-7-701:2024 / IEC 60364-7-701:2019 που ακολουθεί αυτός ο οδηγός, όχι.

Η Ζώνη 1 εκτείνεται έως 1,20 m από το κέντρο της σταθερής κεφαλής ή/και του σταθερού σημείου εξόδου νερού.

Ο νιπτήρας δημιουργεί ζώνη 60 cm;

Όχι με την έννοια των Ζωνών 0, 1 και 2 του συγκεκριμένου προτύπου.

Πρέπει όμως πάντα να αξιολογείται η πραγματική έκθεση της ηλεκτρικής συσκευής σε νερό και η σχέση της με τυχόν κοντινή μπανιέρα ή ντους.

Χρειάζεται ρελέ διαρροής 30 mA;

Κατά κανόνα, για τα κυκλώματα που εξυπηρετούν χώρο με μπανιέρα ή ντους απαιτείται πρόσθετη προστασία μέσω RCD έως 30 mA, με τις ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπει το πρότυπο.

Τι πρέπει τελικά να θυμόμαστε;

Ο βαθμός IP μάς λέει πόσο προστατευμένο είναι το περίβλημα μιας ηλεκτρικής συσκευής. Δεν μας λέει από μόνος του πού επιτρέπεται να εγκατασταθεί.

IP23 → προστασία νερού επιπέδου IPX3.

IP24 → προστασία νερού επιπέδου IPX4.

IP25 → προστασία νερού επιπέδου IPX5.

Σε μία μπανιέρα έχουμε Ζώνες 0, 1 και 2.

Στο ντους, με βάση τη νεότερη έκδοση που χρησιμοποιούμε εδώ, έχουμε Ζώνες 0 και 1, χωρίς γενική Ζώνη 2.

Η Ζώνη 1 του ντους εκτείνεται έως 1,20 m από το κέντρο της σταθερής εξόδου νερού, ενώ στα πρώτα 10 cm από το δάπεδο βρίσκεται η Ζώνη 0.

Και σε κάθε πραγματική εγκατάσταση εξετάζουμε μαζί:

θέση + ζώνη + IP + τύπο συσκευής + τρόπο σύνδεσης + ηλεκτρικές προστασίες + οδηγίες κατασκευαστή.

Αυτός είναι ο ασφαλής τρόπος επιλογής και εγκατάστασης.

Σημαντική τεχνική σημείωση

Το παρόν άρθρο αποτελεί τεχνικό ενημερωτικό οδηγό και δεν υποκαθιστά τη μελέτη, την επιτόπια αξιολόγηση ή την ευθύνη αδειούχου ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη.

Η τελική συμμόρφωση μίας εγκατάστασης πρέπει να αξιολογείται με βάση:

• το ισχύον ελληνικό κανονιστικό πλαίσιο,
• την έκδοση του προτύπου που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη εγκατάσταση,
• τη γεωμετρία και τις πραγματικές συνθήκες του χώρου,
• τον ακριβή τύπο ηλεκτρικού εξοπλισμού,
• και τις επίσημες οδηγίες εγκατάστασης του κατασκευαστή.

Για τα προϊόντα STIEBEL ELTRON, πρέπει πάντοτε να χρησιμοποιείται το manual και το τεχνικό δελτίο που αντιστοιχούν στον ακριβή κωδικό προϊόντος, καθώς τεχνικά χαρακτηριστικά και απαιτήσεις μπορεί να διαφέρουν μεταξύ μοντέλων και εκδόσεων.

Βασικές τεχνικές πηγές

• Υ.Α. 101195/2021 – Γενικές και ειδικές απαιτήσεις για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, όπως έχει τροποποιηθεί.
• ΕΛΟΤ HD 60364-7-701:2024 – Χώροι που περιέχουν λουτήρα ή καταιονιστήρα.
• ΕΛΟΤ HD 60364-7-701:2024/A11:2024.
• IEC 60364-7-701:2019 – Low-voltage electrical installations – Locations containing a bath or shower.
• IEC 60529 – Degrees of protection provided by enclosures (IP Code).
• Επίσημα τεχνικά στοιχεία και εγχειρίδια STIEBEL ELTRON για τις σειρές και τα μοντέλα που αναφέρονται στο άρθρο.